Pokazywanie postów oznaczonych etykietą MUZA. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą MUZA. Pokaż wszystkie posty

#80. Dziewczyny chcą się zabawić - Adrianna Michalewska, Izabela Szolc

„Dziewczyny chcą się zabawić” to historia utraconego dzieciństwa i młodości.

Cztery przyjaciółki: Monika, Amelia, Iza i Paulina wchodzą w dorosłość w Łodzi, która jest na skraju upadku. Tak jak bohaterki uczą się życia, tak ich rodziny starają się przetrwać czas wielkich przemian. Łódzkie kobiety – włókniarki, farbiarki, tkaczki, urzędniczki i nauczycielki szukają tego, co w życiu jest najważniejsze. Chcą kochać i być kochane. Chcą szczęścia swoich rodzin, codziennego obiadu dla swoich dzieci i przyszłości, której nie trzeba się bać.

„Dziewczyny chcą się zabawić” to opowieść o dramatycznych wyborach końca lat osiemdziesiątych XX wieku, gdy Polska rodziła się na nowo, a wraz z nią dorastało pokolenie, niegotowe na nadchodzące zmiany.

To historia upadających fabryk i bezrobocia, wielkich możliwości i gwałtownych zmian politycznych. To historia wielkich marzeń i straszliwych rozczarowań. Szalonej namiętności i ponurej rzeczywistości. To opowieść o prawdziwym życiu, które przytrafiło się czterem dziewczynom w Łodzi. 


Dziewczyny chcą się zabawić to osadzona w trudnej łódzkiej rzeczywistości i ustrojowego przełomu lat 80. i 90. historia o miłości, przyjaźni, dorastaniu i głęboko skrywanych marzeniach. To również obraz prawdziwej Łodzi, jaką pamiętają tamtejsi mieszkańcy, pełną fabryk, pracujących kobiet, a nawet wojennych tajemnic, które zostają ujawnione dopiero po kilkudziesięciu latach. I w końcu to spotkanie z czterema nastoletnimi dziewczynami, które pozornie dzieli niemal wszystko, ale połączyć wyjątkowa przyjaźń. 

„- Nie lubi pani Rosjan?
- Ja to najbardziej głupich ludzi nie lubię.”

Amelia Kosowska, Monika Pielgrzym, Iza Srebrzyńska i Paulina Sarnecka to rówieśniczki, urodzone i wychowane w Łodzi. Każda z nich pochodzi z innego środowiska i rodziny o różnych zasadach, każda ma inny charakter i każda z nich zmaga się z innymi problemami i własną, niekiedy dramatyczną przeszłością. Mimo wszystko jednak los splata ze sobą ich drogi, a między dziewczynami rodzi się szczera przyjaźń, której nic ani nikt nie jest w stanie rozerwać. Z czasem, zupełnym przypadkiem w ich dziewczęcy team wkracza też Robert Nowakowski. Nie pyta o pozwolenie i nie daje się wykopać z ich świata, w zamian oferując pełne ciepła serce i nieporównywalną z niczym więź, opartą na bezwarunkowej przyjaźni. Jak zmieni życie czterech młodych dziewczyn, o tym już musicie przekonać się sami. 

„I tak się to zaczęło. Ich przyszłość, ich kariera, wisiały w powietrzu. Los zetknął dziewczyny ze sobą, bo wielka sława najwyraźniej była im pisana.”

Warto również zwrócić uwagę, że akcja powieści rozgrywa się na dwóch płaszczyznach czasowych. Całość rozpoczyna się w roku 1944, kiedy to likwidowane jest łódzkie getto. Wydarzenia u schyłku wojny pojawiać się będą jeszcze parokrotnie, wzbogacając powieść o intrygujący, ale niezwykle smutny wątek, który jak się później okaże będzie miał swoje znaczenie. Większość fabuła skupia się jednak na przełomie lat 80. i 90. kiedy to główne bohaterki są jeszcze zbuntowanymi nastolatkami takimi, które zadają pytania o sens, szukają swojego miejsca w niepewnym świecie i pragnął spełniać marzenia. Zanim jednak przeniesiemy się do bieżącej akcji mamy okazję poznać fakt z przeszłości każdej z dziewczyn, obserwować ich dzieciństwo i być świadkami sytuacji, które silnie je ukształtowały, a to pozwala czytelnikowi lepiej zrozumieć ich postępowanie i podejmowanie przez nie decyzje. Taki zabieg zmusił również autorki do wprowadzenia kilku drugoplanowych, ale wcale nie mniej ważnych postaci. Poznajemy rodziców dziewczyn, bliższych i dalszych krewnych, rodzeństwo, ciotki i gosposię, ale także sąsiadów, sklepikarzy, a nawet przypadkowych przechodniów i taksówkarzy. Tak obszerna i dobrze przemyślana galeria postaci pozwala lepiej zrozumieć i wczuć się w klimat powieści. 

„Jeśli dziewczęta czegoś pragną, nie ma na ziemi takiej siły, która mogłaby je powstrzymać. Miały wszystkie atuty w ręku. Były młode, piękne i nie bały się tego, co inni o nich powiedzą. Nie wiedziały, że były o krok od sukcesu, bo nie bały się porażki. Żyły tym młodzieńczym przekonaniem, że mogą wszystko. Musi upłynąć jeszcze mnóstwo czasu, zanim zrozumieją, że jednak wszystkiego nie mogą, że nie to miejsce, nie ten czas i nie te lata.”

Podobnie zresztą, jak wyczerpujące opisy ówczesnej rzeczywistości, o jakie pokusiły się autorki, wzbogacając całość o niezwykle istotne elementy. Dla czytelników pamiętających czasy komuny, to dobra okazja do tego, by na chwilę cofnąć się w czasie i sentymentem przypomnieć sobie zabawy na osiedlowym trzepaku, gry w gumę, klucze do mieszkania zawieszone na sznurku i noszone na szyi, a nawet pierwszą fascynację muzyczną i radiową Trójkę, puszczającą przeboje takich ikon muzycznych, jak chociażby Madonna czy Maanam. Z kolei dla nieco młodszych odbiorców, którzy niekoniecznie pamiętają tamte czasy albo urodzili się dużo, dużo później, Dziewczyny chcą się zabawić są swego rodzaju kompendium wiedzy o tym, jak wyglądała polska codzienność za czasów ustrojowego przełomu. Bez wątpienia takie szczegółowe opisy są ogromnym plusem powieści. Nadają bowiem lekturze nietypowego charakteru i przemawiają do czytelników, w sposób emocjonujący relacjonując wydarzenia sprzed niemal dekady. Niemniej jednak, tak rozległe opisy, w moim odczuciu, ograbiły nieco całość z tego, co najistotniejsze, a mianowicie z więzi z bohaterami. W porównaniu z ogółem dialogi wydawały się być skąpe, na dodatek bywały chaotyczne i nieco drewniane. Nie ułatwiało to odbioru treści, a tym bardziej zżycia się z głównymi bohaterkami. To właśnie z tego powodu, nie potrafiłam wczuć się w przeżycia czwórki dziewczyn, polubić ich ani przeżywać ich rozterek tak, jakbym tego chciała. W tym elemencie czegoś kluczowego mi zabrakło, choć nie mogę powiedzieć, że lektura była nieudana. Tę kwestię pozostawię jednak do Waszej oceny. 

„- A ty?
- Co ja?
- Ty też to rozumiesz?
- Ja wiem, że taka miłość na całe życie to fajna rzecz. Popatrz na dziadka. Ma chyba ze sto lat, a ciągle myśli o tej swojej. I ona musi być dla niego ważna, bo nawet nie chce o niej pogadać. Jeszcze nie jestem dla niego wystarczająco dobry do rozmowy.”

Dziewczyny chcą się zabawić to przejmująca i bardzo realistyczna opowieść o czterech nastoletnich przyjaciółkach, które wchodząc w dorosłość, zmagają się z trudną rzeczywistością w czasach kryzysu, niekiedy bolesną przeszłością i własnymi problemami. To również niezwykły i bardzo autentyczny obraz ciężko pracującej Łodzi, od zawsze kojarzonej z fabrykami i przemysłem włókienniczym oraz poruszająca opowieść o miłości w czasach II wojny światowej, zamkniętej za murami łódzkiego getta.
Intrygująca, emocjonalna, rock’n’rollowa i realistyczna – taka właśnie jest powieść Dziewczyny chcą się zabawić. Naprawdę warto przeczytać.  

„Wysmarowane farbą mury famuł kłuły ją w oczy. Odrapane drzwi klatek schodowych drażniły skrzypiącymi zawiasami. A jednak za tymi skrzypiącymi drzwiami żyli ludzie. Niektórzy siedzieli w więzieniu za to, że zabrakło dla nich oferty na życie. Inni spędzali czas, wspominając chwile, gdy byli potrzebni, gdy decydowali o charakterze swojego miasta. A jeszcze inni byli zawieszeni w próżni. Nie zdążyli na sukces poprzedniej epoki, a obiecany dobrobyt i bogata przyszłość okazały się nie dla nich. Ilu w Łodzi było takich ludzi? A w Polsce?”

__________________________________________________________________
Adrianna Michalewska, Izabela Szolc, Dziewczyny chcą się zabawić, stron 480,
Wydawnictwo MUZA, 2018

Czytaj dalej

#14. Odważysz się przekroczyć granicę? - Katie McGarry

Zastanawialiście się kiedyś, czy są takie granice, których człowiek nie jest w stanie przekroczyć? Gdybym zadała to pytanie [Uwaga, będzie trochę prywaty] naszym wspaniałym siatkarzom, po drodze przez mękę, jaką przeżyli by wywalczyć awans na Igrzyska w Rio, każdy jak jeden mąż odpowiedziałby, że niemożliwe nie istnieje, a wszystko tak naprawdę siedzi wyłącznie w naszej głowie. No właśnie, co w sytuacji, kiedy nasz umysł, zupełnie niezależnie od nas, zatrzaskuje przed nami drzwi i stawia bariery, których nie sposób przekroczyć, przynajmniej w takim żyjemy przeświadczeniu? Co z blokadami emocjonalnymi, gdy nasze serce wznosi wokół siebie mur i wywiesza na nim ogromny transparent, który razi po oczach neonowym STOP! Na te pytania próbowała w swojej powieści odpowiedzieć Katie McGarry, a czy jej się udało? 

Nikt nie wie, co zdarzyło się tamtego wieczoru, kiedy Echo Emerson z popularnej dziewczyny stała się outsiderką z dziwnymi bliznami na rękach. Nawet Echo nie pamięta całej prawdy o tym strasznym wieczorze. Jedyne, czego pragnie, to aby jej życie wróciło do normalności.
Kiedy pojawia się Noah Hutchins, zabójczo przystojny i wykorzystujący dziewczyny samotnik w czarnej skórzanej kurtce, świat Echo zmienia się w niewyobrażalny sposób. Pozornie nic ich nie łączy. Z tajemnicami, które oboje skrywają, bycie razem jest w zasadzie niemożliwe.
Jednak niezwykłe przyciąganie między nimi nie chce zniknąć. W takiej sytuacji Echo musi zadać sobie pytanie, jak daleko mogą przesunąć granice i co zaryzykuje dla chłopaka, który może nauczyć ją znowu kochać. *


Powiecie, no dobra, ale to już było. Seksowny bad boy, śliczna outsiderka, dramatyczna przeszłość i walka o przyszłość. Macie rację, ale takimi wymogami rządzi się gatunek do jakiego zaliczana jest powieść i nic na to nie poradzimy. Niestety, zdarzają się takie książki, które w dość nieporadny i czasem nieudolny sposób powielają popularny schemat, a potem przepadają bez echa. Owszem, przyjemnie się je czyta, ale żeby podziałały na nas w jakiś wyjątkowy sposób, albo czymś szczególnie zapadły nam w pamięć – no, cóż… tutaj pojawiają się już schody i to naprawdę kręte. Są jednak takie pozycje wydawnicze, które mimo tego powtarzanego szkicu, na którym opiera się fabuła, mają w sobie to magiczne, bliżej nieokreślone i trudne do namierzenia COŚ, które sprawia, że nie są jedynie kolejną marną kopią, ale wprawiając w ruch zakurzone trybiki w naszym umyśle, wysyłają nasze emocje na zupełnie inny poziom i powodują szybsze bicie serca, nieszczególnie się przy tym wysilając. Taką historią właśnie, podzieliła się z nami Katie McGarry.
 
Jeśli, więc oczekujecie zwykłej młodzieżówki, czy romansidła bez większego WOW, to nie jest to odpowiednia lektura dla Was. Przekroczyć granicę to przede wszystkim historia o dorastaniu dwójki życiowych wykolejeńców, którzy na swój własny sposób usiłują poradzić sobie ze skutkami i piętnem przeszłości. To opowieść o nastolatkach, którzy stają w obliczu podejmowania najtrudniejszych decyzji w życiu, szukają swojej tożsamości i nowego, bezpiecznego miejsca w tym pokręconym świecie, raz za razem wymierzającym okrutniejsze ciosy, walczą z brakiem akceptacji otoczenia, pokonują własne lęki i w końcu uczą się co znaczy kochać i być kochanym, poznając przy tym słodko-gorzki smak młodzieńczej miłości.   

„Najgorszy rodzaj płaczu to nie ten, który wszyscy widzą - zawodzenie szlochem na ulicy, rozdzieranie szat. Nie, najgorzej jest, kiedy szlochem zanosi się dusza, i bez względu na to, co się zrobi nie sposób jej ukoić. Jej część więdnie i staje się blizną na tym fragmencie, który przeżył.”

 Barwny język, błyskotliwe dialogi, okraszone subtelnymi uszczypliwościami i zabawnymi przekomarzankami,  pierwszoosobowa narracja prowadzona dwutorowo oraz wątek miłosny przepełniony zmysłowością, czułością, zrozumieniem, pozbawiony zbędnego lukrowania, gdy sceny z udziałem obojga bohaterów, trwających w swoich ramionach, stają się towarem luksusowym, są idealnym dopełnieniem dopracowanej w każdym szczególe wyjątkowej historii. Nie można zapomnieć o mistrzowskim sposobie pisarki na budowanie napięcia wokół najbardziej intrygującej i największej tajemnicy w powieści, której rozwiązania wypatrujemy w niecierpliwością, a kiedy to już następuje, wsiadamy na emocjonalną karuzelę i autentycznie odbiera nam mowę. Ja osobiście nie byłam w stanie w najmniejszym nawet stopniu wyobrazić sobie koszmaru jaki przeżyła Echo, a tym bardziej nie potrafię przyjąć i zaakceptować pojawiającego się w książce usprawiedliwienia nawet, jeśli podparte zostało nieświadomością. Brak skruchy, a wręcz egoizm, z pewnością nie pomagają, a tylko powiększają irytację i wzbudzają wściekłość do tego stopnia, że mamy ochotę cisnąć książką przez pokój, marząc przy tym o jej spotkaniu z twarzą odpowiedniej osoby. I uwierzcie mi, Wam też to przejdzie przez myśl. 
 
A wracając do mojej opinii, muszę zaznaczyć, że na uznanie z pewnością zasługuje również kreacja bohaterów i doszlifowane w każdym calu indywidualne charaktery, w których nie brakowało wad, słabości i lęków. Bardzo polubiłam zarówno trochę niepokornego Noah, który za ciętym językiem i maską wiecznie upalonego beztroskiego chłopaka, mającego wszystko i wszystkich w głębokim poważaniu skrywa dojrzałego, wrażliwego i troskliwego młodego człowieka, który pragnie tylko znów mieć rodzinę, jak i Echo – skrzywdzoną, nieco zagubioną i osamotnioną dziewczynę o wrażliwym na sztukę wnętrzu, która kiedy trzeba potrafiła pokazać pazur i skopać czyjś tyłek, oczywiście w przenośni. Te starannie opracowane detale, autentyczność i pełnokrwistość sprawiłają, że nie tylko główni bohaterowie, ale również postaci drugoplanowe, stały się nam bliższe. Podczas lektury uruchamia się głęboko zakorzeniona w człowieku empatia, przez co wczucie się w ich położenie i wyczulenie na targające nimi emocje, przychodzi spontanicznie i nie jesteśmy w stanie pozostać obojętni na ich losy, nerwowo wyczekując dalszego ciągu. 

„Rany się zabliźniają i nie zawsze masz wrażenie, jakby haratał cię nóż. Ale kiedy najmniej się tego spodziewasz, pojawia się ból, który ci przypomina, że nic już nigdy nie będzie takie samo.”

Z czystym sumieniem mogę napisać, że Przekroczyć granicę to historia, która nie tylko skłania do refleksji i zatrzymania się na moment w codziennym wyścigu szczurów, ale niesie ze sobą niezwykłe przesłanie mówiące o tym, by niczego nie brać za pewnik i doceniać w życiu takie proste kwestie jak stabilizacja i bezpieczeństwo. Katie McGarry w swojej powieści pokazuje, że nawet w beznadziejnym bałaganie, jakim momentami staje się nasze życie można odnaleźć pomocną dłoń, nadzieję na poukładanie wszystkiego do odpowiednich szufladek i miłość, która nie informuje o swoim przybyciu rozłożonym czerwonym dywanem i fajerwerkami, tylko po prostu się pojawia. Autorka uświadamia nam czym tak naprawdę jest „normalność” i że powrót do tego co było zanim nasz świat rozsypał się w pył nigdy się nie uda, bo my w obliczu nowych doświadczeń stajemy się zupełnie innymi ludźmi. Pokazuje czym jest dorosłość, że to nie tylko zmiana fizyczna, ale przede wszystkim duchowa i emocjonalna, która wiąże się z podejmowaniem trudnych decyzji, z którymi nie zawsze jest nam dobrze. Mówi o tym, że zawsze powinniśmy być przede wszystkim sobą, a nie wyzbywać się własnej tożsamości po to tylko by zadowolić innych i dostać w zamian fałszywą akceptację ludzi, którzy nazywają się naszymi przyjaciółmi, bo ci prawdziwi zostaną z nami za to kim jesteśmy, a nie dlatego, że pasujemy do ich nieskazitelnego obrazka. 
 
Dla mnie powieść Katie McGarry to przede wszystkim historia, która udowadnia, że każdą granicę można przekroczyć, trzeba tylko zajrzeć w głąb siebie i znaleźć drzemiącą tam siłę. Bo ona tam jest.  

„Możesz żyć tak, żeby sprawiać przyjemność innym, albo tak, żeby sprawdzić przyjemność sobie.” 


* opis pochodzi ze strony wydawcy
 
_________________________________________________

Katie McGarry, Przekroczyć granice, stron 496, MUZA, 2016
Przekład: Monika Wiśniewska
Czytaj dalej